Waga w ciąży – od czego zależy prawidłowy przyrost masy ciała?

Przyrost masy ciała jest naturalnym elementem ciąży. Nie istnieje jednak jedna liczba kilogramów, która byłaby odpowiednia dla każdej przyszłej mamy. To, jak zmienia się masa ciała w kolejnych miesiącach, zależy między innymi od masy ciała przed ciążą, przebiegu ciąży oraz indywidualnych cech organizmu.

Co ważne, dodatkowe kilogramy w ciąży nie wynikają wyłącznie ze zwiększenia ilości tkanki tłuszczowej. Na masę ciała wpływają również rozwijające się dziecko, łożysko, płyn owodniowy, powiększająca się macica i piersi oraz zwiększona objętość krwi i innych płynów w organizmie.

Ile można przytyć w ciąży?

Nie ma jednej wartości przyrostu masy ciała, która byłaby właściwa dla każdej kobiety. Znaczenie ma między innymi masa ciała i BMI przed ciążą, a także indywidualny przebieg ciąży.

Jako orientacyjny punkt odniesienia w ciąży pojedynczej stosuje się zakresy zależne od BMI przed ciążą:

• przy BMI poniżej 18,5 – około 12,5-18 kg,
• przy BMI 18,5-24,9 – około 11,5-16 kg,
• przy BMI 25-29,9 – około 7-11,5 kg,
• przy BMI 30 lub wyższym – około 5-9 kg.

Nie są to jednak wartości, które każda przyszła mama powinna osiągnąć dokładnie. Aktualne zalecenia podkreślają, że nie ma wystarczających danych pozwalających wyznaczyć jeden optymalny przyrost masy ciała dla wszystkich kobiet. Ze względu na różnice indywidualne aktualne zalecenia koncentrują się przede wszystkim na zdrowym sposobie odżywiania i bezpiecznej aktywności fizycznej w czasie ciąży

Czy w każdym trymestrze przybiera się na wadze tak samo?

Nie. W pierwszym trymestrze zmiana masy ciała może być niewielka. Niektóre kobiety niemal nie przybierają wtedy na wadze, a przy nasilonych nudnościach i wymiotach może dojść również do jej spadku.

Większa część przyrostu masy ciała przypada zazwyczaj na drugi i trzeci trymestr, kiedy dziecko intensywnie rośnie i zachodzą kolejne fizjologiczne zmiany w organizmie mamy.

Nie oznacza to jednak, że masa ciała powinna zwiększać się w identycznym tempie każdego tygodnia. Jej zmiany mogą mieć różną dynamikę.

Od czego zależy przyrost masy ciała w ciąży?

Wpływa na niego wiele czynników. Znaczenie mają między innymi:

• BMI i masa ciała przed ciążą,
• sposób odżywiania,
• poziom aktywności fizycznej,
• zatrzymywanie płynów w organizmie,
• masa rozwijającego się dziecka,
• ilość płynu owodniowego,
• wielkość łożyska,
• ciąża pojedyncza lub mnoga,
• indywidualny przebieg ciąży.

Dlatego porównywanie liczby kilogramów z innymi kobietami w podobnym tygodniu ciąży nie jest dobrym sposobem oceny jej przebiegu.

Czy w ciąży trzeba „jeść za dwoje”?

Nie. Ciąża nie oznacza konieczności jedzenia dwa razy więcej. Zapotrzebowanie energetyczne zmienia się w czasie ciąży, ale znacznie ważniejsza od zwiększania porcji jest jakość codziennego sposobu odżywiania.

Warto zadbać o różnorodną, odpowiednio zbilansowaną dietę, dostarczającą składników potrzebnych zarówno przyszłej mamie, jak i rozwijającemu się dziecku.

Czy trzeba kontrolować wagę przez całą ciążę?

Masa ciała jest jednym z elementów branych pod uwagę podczas opieki nad kobietą w ciąży, ale sama liczba na wadze nie pozwala ocenić, czy ciąża rozwija się prawidłowo.

Nie ma również potrzeby samodzielnego, częstego ważenia się, jeśli nie ma ku temu wskazań. W określonych sytuacjach lekarz może zalecić monitorowanie masy ciała w ramach prowadzenia ciąży.

Kiedy warto porozmawiać o masie ciała z lekarzem?

Jeżeli zmiany masy ciała w czasie ciąży budzą niepokój, warto omówić je z osobą sprawującą opiekę nad ciążą.

Ocena powinna uwzględniać nie tylko masę ciała przyszłej mamy, ale również jej samopoczucie, sposób odżywiania, stan zdrowia, przebieg ciąży oraz wzrastanie dziecka.

Każda ciąża jest inna

Zakresy przyrostu masy ciała mogą być pomocnym punktem odniesienia, ale nie powinny być traktowane jak wynik, który trzeba osiągnąć.

W czasie ciąży znacznie ważniejsze od koncentrowania się na konkretnej liczbie kilogramów są zdrowe nawyki, odpowiednio zbilansowana dieta, bezpieczna aktywność fizyczna oraz regularna opieka nad przyszłą mamą i rozwijającym się dzieckiem.