Ciąża to czas intensywnych zmian w całym organizmie – również w układzie krążenia. Serce pracuje szybciej, objętość krwi się zwiększa, a ciśnienie tętnicze może się zmieniać na różnych etapach ciąży.

Dla wielu kobiet informacja o podwyższonym ciśnieniu podczas wizyty kontrolnej bywa zaskoczeniem i źródłem niepokoju. Tymczasem – nie każda taka sytuacja oznacza chorobę czy zagrożenie. Kluczowe jest rozróżnienie, kiedy mówimy o fizjologii, a kiedy o stanie wymagającym nadzoru lub leczenia.

Kiedy mówimy o nadciśnieniu w ciąży?

Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników o nadciśnieniu w ciąży mówimy wtedy, gdy wartości ciśnienia osiągają co najmniej 140/90 mmHg i utrzymują się w kolejnych pomiarach. Pojedynczy wyższy wynik nie jest jeszcze podstawą do rozpoznania – zawsze wymaga potwierdzenia i oceny w szerszym kontekście klinicznym.

Najczęściej spotykaną postacią jest nadciśnienie ciążowe, które pojawia się po 20. tygodniu ciąży u kobiet wcześniej zdrowych. W wielu przypadkach przebiega ono łagodnie i ogranicza się do regularnej kontroli ciśnienia oraz częstszych wizyt u lekarza. U części pacjentek nie ma potrzeby wprowadzania leczenia farmakologicznego, a wartości ciśnienia zwykle wracają do normy w okresie poporodowym (najczęściej w ciągu kilku tygodni).

Gdy wysokie ciśnienie było już przed ciążą

Inną sytuacją jest nadciśnienie przewlekłe, czyli takie, które występowało jeszcze przed ciążą lub zostało rozpoznane we wczesnych jej tygodniach. W takich przypadkach ciąża prowadzona jest z większą czujnością, często we współpracy z innymi specjalistami. Celem jest utrzymanie stabilnych wartości ciśnienia i zapewnienie bezpieczeństwa zarówno matce, jak i dziecku.

Stan przedrzucawkowy – dlaczego lekarze zwracają na niego szczególną uwagę

Szczególnej uwagi wymaga stan przedrzucawkowy – powikłanie, które może rozwinąć się w drugiej połowie ciąży i nie zawsze daje wyraźne objawy na początku. Oprócz podwyższonego ciśnienia mogą pojawić się bóle głowy, zaburzenia widzenia, ból w prawym podżebrzu, obrzęki twarzy i rąk lub nieprawidłowe wyniki badań, takie jak obecność białka w moczu.

Lekarze zwracają na ten stan szczególną uwagę, ponieważ nieleczony może prowadzić do poważnych powikłań zarówno u mamy, jak i u dziecka, w tym zaburzeń pracy narządów, pogorszenia przepływów łożyskowych czy konieczności wcześniejszego zakończenia ciąży. Co istotne, jego przebieg bywa dynamiczny i objawy mogą nasilać się w krótkim czasie.

Właśnie dlatego regularne pomiary ciśnienia, badania kontrolne i zgłaszanie nawet pozornie niegroźnych dolegliwości mają w ciąży tak duże znaczenie.

Leczenie i obserwacja – jak podejmowane są decyzje?

Nadciśnienie ciążowe nie musi oznaczać zagrożenia, jeśli jest odpowiednio monitorowane. Wiele kobiet z takim rozpoznaniem przechodzi ciążę i poród bez powikłań. Kluczowe znaczenie mają systematyczna opieka medyczna, obserwacja samopoczucia oraz regularna ocena dobrostanu dziecka.

Zgodnie z wytycznymi PTGiP celem postępowania nie jest gwałtowne obniżanie ciśnienia (chyba że wymaga tego sytuacja medyczna), lecz utrzymanie jego wartości na poziomie bezpiecznym dla mamy i dziecka. Jeśli konieczne jest wprowadzenie leczenia, stosuje się leki uznane za bezpieczne w ciąży i dobierane indywidualnie do sytuacji klinicznej.

Decyzja o leczeniu zależy od wielu czynników, takich jak wysokość ciśnienia, tydzień ciąży czy obecność dodatkowych objawów. U części pacjentek wystarczające okazuje się regularne monitorowanie ciśnienia oraz częstsze wizyty kontrolne.

Kiedy nie należy zwlekać z kontaktem z lekarzem?

Są sytuacje, w których nie warto czekać ani „obserwować dalej”, nawet jeśli wcześniej ciąża przebiegała bez komplikacji. Silny lub narastający ból głowy, nagłe zaburzenia widzenia, szybko pojawiające się obrzęki twarzy i rąk, ból w prawym podżebrzu czy gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego wymagają pilnej konsultacji medycznej.

W takich przypadkach szybki kontakt z lekarzem pozwala ocenić sytuację i w razie potrzeby wdrożyć odpowiednie postępowanie. W ciąży lepiej sprawdzić objawy wcześniej i zyskać spokój, niż bagatelizować sygnały, które mogą wymagać kontroli.

Podsumowanie

Nadciśnienie w ciąży to temat, który może budzić niepokój, ale przy odpowiedniej opiece w większości przypadków można je bezpiecznie prowadzić. Zrozumienie, co jest normą, a co wymaga kontroli, daje przyszłym mamom większy spokój i poczucie bezpieczeństwa.

W Hi-Gen dbamy o to, aby każda pacjentka miała jasność, co dzieje się z jej organizmem i dlaczego. Jeśli coś budzi Twoje wątpliwości — warto porozmawiać o tym podczas wizyty.